راهنمای جامع دندان اضافه، علل و راه های درمان
دندان اضافه یکی از موضوعات نسبتاً نادر اما مهم در دندانپزشکی عمومی و تخصصی است که والدین و بیماران معمولاً در مواجهه با آن دچار نگرانی می شوند. در حالت طبیعی انسان دارای ۲۰ دندان شیری و ۳۲ دندان دائمی است، اما در برخی موارد مشاهده می شود که فراتر از این تعداد طبیعی، یک یا چند دندان اضافه در دهان شکل می گیرد.
این پدیده می تواند در سنین مختلف رخ دهد و بسته به محل بروز، علل و شدت آن، نیازمند بررسی دقیق و مدیریت صحیح توسط دندانپزشک باشد. در برخی موارد، دندان اضافه ممکن است باعث آسیب به دندان های اطراف شود که نیاز به اقدامات محافظه کارانه یا درمان هایی مانند روکش دندان اطفال پیدا می کنند تا دندان های شیری سالم باقی بمانند.
در این مقاله سعی داریم به صورت کاملاً علمی و جامع به موضوع دندان اضافه بپردازیم، از تعریف و علت تا خطرات احتمالی، روش های تشخیص و راهکارهای درمانی از جمله جراحی دندان اضافه در کودکان و بزرگسالان را بررسی کنیم. هدف از این مقاله این است که بیماران و والدین بتوانند به خوبی دریابند چه زمانی نیاز به مراجعه به دندانپزشک دارند و چه اقداماتی می تواند بهبود وضعیت را تسهیل کند.
دندان اضافه چیست؟
دندان اضافه به دندانی گفته می شود که بیشتر از تعداد معمول در آرایش دندانی یک فرد وجود دارد. تعداد طبیعی دندان ها در کودکان شامل ۲۰ دندان شیری و در بزرگسالان شامل ۳۲ دندان دائمی است. شکل گیری دندان اضافه می تواند باعث ایجاد اختلال در ترتیب رویش و جایگیری دندان ها شود و به دنبال آن مشکلات عملکردی، زیبایی و سلامت دهان را به همراه داشته باشد.
وجود دندان اضافه ممکن است در هر قسمت از قوس دندانی رخ دهد، اما شایع ترین محل بروز آن در ناحیهٔ قدامی فک بالا (بین دو دندان پیشین) است. در برخی موارد، دندان اضافه ممکن است به صورت کامل رشد کند و در دهان قابل رؤیت باشد و در موارد دیگر، فقط در رادیوگرافی دیده می شود.
در حالت طبیعی، دندان ها با ترتیب مشخصی و به صورت قرینه رویش می کنند. اما شکل گیری دندان اضافه باعث تغییر این نظم می شود. این پدیده ممکن است تنها یک دندان اضافه باشد یا چندین دندان اضافه در دهان فرد دیده شود.
چرا دندان اضافه به وجود می آید؟
علت دقیق بروز دندان اضافه به طور کامل شناخته نشده، اما تحقیقات نشان داده اند که عوامل ژنتیکی نقش مهمی در ایجاد آن دارند. سابقهٔ خانوادگی ابتلا به دندان اضافه احتمال بروز این وضعیت را افزایش می دهد. علاوه بر ژنتیک، برخی اختلالات رشدی و سندروم های ژنتیکی مانند سندروم داون و کلیداکتلی (Polydactyly) با وقوع دندان اضافه مرتبط هستند.
اختلال در مراحل تمایز و تقسیم سلولی در بافت های دندانی در مراحل ابتدایی تشکیل دندان ها می تواند منجر به ایجاد دندان اضافه شود.
این سلول های اضافی در محل تشکیل دندان ممکن است منجر به رویش دندان هایی غیرطبیعی شوند که تعداد آنها بیشتر از حد معمول است.
علاوه بر این، برخی نظریه ها معتقدند که پاسخ های نامتعادل بیولوژیکی در حین فرآیند رشد دندان ممکن است باعث تشکیل یک دندان اضافه شود. این عوامل می توانند شامل عوامل محیطی، التهابی یا تروماهای دوران جنینی باشند.
علائم و نشانه های دندان اضافه
وجود دندان اضافه در دهان کودکان و حتی بزرگسالان ممکن است به صورت واضح یا پنهان باشد. شناسایی به موقع علائم و نشانه ها به والدین و دندانپزشکان کمک می کند تا از بروز مشکلات پیچیده تر مانند نامرتبی دندان ها، درد، یا نیاز به جراحی دندان اضافه پیشگیری کنند.
1. تأخیر در رویش دندان های دائمی
وجود دندان اضافه می تواند مسیر رویش دندان های دائمی را مسدود کند و باعث تأخیر در بیرون آمدن آن ها شود. این تأخیر معمولاً در کودکانی که در فک بالا یا پایین دندان اضافه دارند دیده می شود. والدین ممکن است متوجه شوند که دندان دائمی کودک در زمان معمول رشد نکرده و نیاز به بررسی رادیوگرافی و مشاوره با دندانپزشک کودک وجود دارد.
2. ازدحام یا نامرتبی دندان ها
دندان اضافه فضای دهان را محدود می کند و باعث حرکت یا چرخش دندان های طبیعی می شود. این مسئله به مرور زمان منجر به نامرتبی دندان ها، ایجاد اورجت یا کراودینگ می شود. حتی در صورت مراقبت بهداشتی مناسب، این مشکلات تنها با مداخله دندانپزشکی قابل اصلاح هستند و ممکن است نیاز به ارتودنسی پس از جراحی دندان اضافه وجود داشته باشد.
3. مشکلات گفتار و جویدن
اگر دندان اضافه در مسیر دندان های جلو یا دندان های آسیاب قرار گیرد، کودک ممکن است هنگام صحبت کردن یا جویدن غذا دچار مشکل شود. این مشکل می تواند باعث ایجاد عادت های غلط در جویدن و تلفظ شود و به مرور بر سلامت گوارشی و گفتاری کودک تأثیر منفی بگذارد. درمان به موقع با جراحی دندان اضافه می تواند این مشکلات را کاهش دهد.
4. درد یا حساسیت دهان
فشار دندان اضافه بر دندان های مجاور یا لثه ها ممکن است باعث درد یا حساسیت شود. این درد می تواند خفیف، مداوم یا هنگام جویدن شدیدتر باشد. در برخی موارد، درد ناشی از دندان اضافه باعث بی قراری کودک و اختلال در خواب یا تغذیه او می شود. بررسی توسط دندانپزشک و در صورت نیاز جراحی دندان اضافه برای کاهش درد ضروری است.
5. مشاهده دندان غیرعادی در تصویر رادیوگرافی
گاهی دندان اضافه قبل از رویش قابل مشاهده نیست و تنها با عکس رادیوگرافی پانورامیک یا CBCT تشخیص داده می شود. دندانپزشک با بررسی تصاویر می تواند تعداد، شکل و موقعیت دقیق دندان اضافه را تعیین کرده و بهترین زمان برای جراحی یا پیگیری را مشخص کند. این روش تشخیص زودهنگام از بروز مشکلات جدی در آینده جلوگیری می کند.
6. تورم یا التهاب لثه
در برخی موارد، دندان اضافه باعث تورم و التهاب لثه می شود، به ویژه اگر جزئی از آن در زیر لثه گیر کرده باشد. این التهاب می تواند منجر به قرمزی، حساسیت و حتی خونریزی هنگام مسواک زدن شود. درمان سریع و مشاوره دندانپزشکی کودک برای پیشگیری از عفونت و آسیب به دندان های مجاور اهمیت زیادی دارد.
7. کج شدن یا تغییر مسیر دندان های طبیعی
دندان اضافه ممکن است باعث کج شدن یا تغییر مسیر رویش دندان های مجاور شود. این مسئله به خصوص در دندان های جلو و نواحی زیبایی دهان قابل مشاهده است و می تواند نیازمند اصلاح ارتودنسی پس از خارج کردن دندان اضافه باشد. تشخیص زودهنگام مسیر رویش دندان ها توسط دندانپزشک کودک اهمیت بالایی دارد.
خطرات ناشی از دندان اضافه
1. افزایش احتمال آسیب به دندان های مجاور
دندان اضافه ممکن است باعث فشار مستقیم یا اصطکاک با دندان های مجاور شود. این فشار می تواند به لبه های دندان طبیعی آسیب برساند، باعث ساییدگی مینای دندان یا ترک خوردن آن شود. عدم درمان به موقع می تواند منجر به نیاز به پرکردگی یا درمان ریشه برای دندان های مجاور گردد و سلامت کل فک را تحت تأثیر قرار دهد.
2. اختلال در هماهنگی فک و بایت
وجود دندان اضافه می تواند باعث ناهماهنگی در بسته شدن دندان ها شود و بایت کودک یا بزرگسال را تغییر دهد. این اختلال ممکن است منجر به مشکلات جویدن، فشار بر فک و درد مفصل گیجگاهی-فکی شود. اصلاح این شرایط معمولاً نیازمند درمان ارتودنسی و جراحی دندان اضافه است تا عملکرد طبیعی فک بازگردانده شود.
3. تأثیر منفی بر رشد فک در کودکان
در کودکان، دندان اضافه می تواند رشد طبیعی فک را مختل کند. فشار نامتقارن یا انسداد مسیر رشد دندان های دائمی می تواند باعث کوتاه یا بلند شدن نامناسب فک شود. این مشکل اگر زود تشخیص داده نشود، ممکن است نیازمند جراحی اصلاحی فک در آینده باشد و سلامت دهان را به صورت طولانی مدت تحت تأثیر قرار دهد.
4. ایجاد کیست یا ضایعات اطراف دندان اضافه
گاهی دندان اضافه، به ویژه دندان نهفته، می تواند باعث تشکیل کیست های دندانی یا ضایعات نرم بافتی شود. این کیست ها ممکن است باعث تورم، درد و حتی تخریب استخوان فک شوند. شناسایی به موقع و جراحی دندان اضافه به پیشگیری از رشد کیست و مشکلات جدی تر کمک می کند.
5. مشکلات بهداشت دهان و افزایش عفونت های ثانویه
دندان اضافه به دلیل موقعیت غیرطبیعی، محل مناسبی برای تجمع باکتری ها و مواد غذایی ایجاد می کند. این مسئله ریسک عفونت های ثانویه مانند آبسه یا التهاب لثه را افزایش می دهد. درمان به موقع با برداشتن دندان اضافه و مراقبت دقیق از بهداشت دهان به کاهش این خطرات کمک می کند.
روش های تشخیص دندان اضافه
تشخیص دندان اضافه در کودکان و بزرگسالان یکی از مراحل حیاتی برای پیشگیری از مشکلات دهانی است. دندان اضافه ممکن است آشکار باشد یا در لثه نهفته باشد و بدون معاینه تخصصی قابل شناسایی نباشد. استفاده از روش های تصویربرداری و معاینه دقیق به دندانپزشک کمک می کند تا تعداد، موقعیت و جهت رویش دندان اضافه را تعیین کرده و برنامه درمانی مناسب را طراحی کند.
1. معاینه بالینی توسط دندانپزشک
در این روش، با مراجعه به دندانپزشکی اطفال و مشاهده مستقیم دهان و دندان ها، علائم غیرطبیعی یا دندان های اضافی مشخص می شود. دندان اضافه ممکن است قابل رویت یا جزئی نهفته باشد و با لمس لثه یا بررسی مسیر رویش دندان های دائمی شناسایی شود. این معاینه اولین گام برای تصمیم گیری در مورد نیاز به تصویربرداری و تعیین زمان جراحی دندان اضافه است. تجربه و دقت دندانپزشک در این مرحله نقش حیاتی در تشخیص به موقع دارد.
2. رادیوگرافی پانورامیک (OPG)
این نوع عکس رادیوگرافی تمام فک بالا و پایین را در یک تصویر واحد نشان می دهد. با استفاده از رادیوگرافی پانورامیک می توان دندان اضافه، موقعیت، زاویه رویش و رابطه آن با دندان های مجاور را مشخص کرد. این روش به خصوص برای دندان های نهفته یا پنهان که با معاینه بالینی قابل مشاهده نیستند، اهمیت دارد. دندانپزشک می تواند بر اساس این تصویر زمان و نحوه جراحی دندان اضافه را برنامه ریزی کند.
3. سی تی اسکن دندانی یا CBCT
سی تی اسکن مخروطی (CBCT) تصویری سه بعدی از فک و دندان ها ارائه می دهد. این روش جزئیات دقیق تری نسبت به رادیوگرافی معمولی فراهم می کند و محل دقیق دندان اضافه، جهت رویش، نزدیکی به ریشه های دندان های طبیعی و وضعیت استخوان را نشان می دهد. CBCT برای برنامه ریزی جراحی دندان اضافه بسیار مفید است و ریسک آسیب به دندان ها و بافت های اطراف را کاهش می دهد.
4. معاینه با آینه و لمس لثه
گاهی دندان اضافه هنوز از لثه خارج نشده و قابل مشاهده نیست. دندانپزشک با لمس لثه و استفاده از آینه های مخصوص، وجود برآمدگی یا سختی غیرطبیعی را تشخیص می دهد. این روش ساده اما کاربردی، به خصوص در کودکان، می تواند اولین نشانه وجود دندان را آشکار کند و نیاز به تصویربرداری تکمیلی را مشخص نماید.
5. پیگیری رشد دندان های دائمی
در برخی موارد، دندان اضافه باعث تأخیر یا تغییر مسیر رویش دندان های دائمی می شود. دندانپزشک با پیگیری دوره ای رشد دندان ها و بررسی تغییرات در فک، می تواند نشانه های غیرطبیعی را شناسایی کند. این روش به تشخیص زودهنگام کمک کرده و برنامه درمانی مناسب، شامل جراحی دندان اضافه و ارتودنسی در صورت نیاز، را تعیین می کند.
درمان دندان اضافه
وجود دندان اضافه می تواند مشکلات متعددی مانند نامرتبی دندان ها، اختلال در بایت، پوسیدگی و آسیب به دندان های مجاور ایجاد کند. تشخیص به موقع و انتخاب روش درمان مناسب، نقش مهمی در حفظ سلامت دهان و دندان دارد. بسته به موقعیت، وضعیت رویش و تأثیر دندان بر دندان های طبیعی، روش های درمانی متنوعی وجود دارد. دندانپزشک کودک یا متخصص ارتودنسی با بررسی دقیق، بهترین گزینه درمانی را برای کودک یا بزرگسال انتخاب می کند تا از عوارض طولانی مدت جلوگیری شود.
مراقبت محافظه کارانه و پیگیری دوره ای
در مواردی که دندان اضافه نهفته باشد و فعلاً مشکلاتی ایجاد نکرده باشد، دندانپزشک ممکن است روش نظارت و پیگیری منظم را توصیه کند. این رویکرد شامل معاینات دوره ای، بررسی مسیر رشد دندان های دائمی و کنترل علائم درد یا تورم است. همچنین تصویربرداری رادیوگرافی در فواصل مشخص به تشخیص تغییرات احتمالی کمک می کند.
هدف از این روش، جلوگیری از جراحی غیرضروری و شناسایی به موقع علائم خطر قبل از پیشرفت مشکلات است. این رویکرد به ویژه در کودکان اهمیت دارد، زیرا رشد فک و دندان های دائمی همچنان ادامه دارد و گاهی به مرور مشکل ساز می شود. والدین باید با دقت دستورالعمل های دندانپزشک را دنبال کنند و در صورت مشاهده هرگونه درد یا تورم، بلافاصله مراجعه کنند.
جراحی دندان اضافه (اکستراکشن)
برداشتن دندان اضافه از طریق جراحی، شایع ترین روش درمان است، به خصوص وقتی که دندان باعث فشار، درد یا اختلال در رشد دندان های مجاور شده باشد. جراحی معمولاً تحت بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود و دندانپزشک با دقت، دندان را خارج می کند بدون آسیب به بافت های اطراف. پس از جراحی، مراقبت های بعدی شامل مصرف مسکن های تجویز شده، رعایت بهداشت دهان و پرهیز از غذاهای سخت ضروری است. این روش به کاهش ریسک آسیب به دندان های مجاور، جلوگیری از ناهماهنگی فک و کاهش احتمال کیست یا عفونت کمک می کند. برنامه پیگیری پس از عمل اهمیت دارد تا روند بهبود و جایگزینی طبیعی دندان ها بررسی شود.
ترکیب جراحی و ارتودنسی
گاهی اوقات، دندان اضافه باعث اختلال در نظم دندان های دائمی یا بایت می شود. در این شرایط، پس از جراحی، درمان ارتودنسی برای مرتب کردن دندان ها و اصلاح بایت ضروری است. درمان ارتودنسی ممکن است شامل بریس ها، فضا نگهدارنده ها یا پلاک های متحرک باشد تا دندان ها به موقعیت صحیح هدایت شوند. این روش ترکیبی نه تنها مشکلات زیبایی دندان ها را برطرف می کند، بلکه از مشکلات عملکردی مانند جویدن نامناسب و فشار بر فک جلوگیری می کند. همکاری والدین و پیگیری منظم با دندانپزشک و ارتودنتیست نقش کلیدی در موفقیت این روش دارد. درمان ممکن است چند ماه تا چند سال طول بکشد بسته به شدت اختلال و سن کودک.
دارو درمانی مکمل
در برخی موارد، دندان اضافه باعث التهاب، درد یا حساسیت موضعی می شود. دندانپزشک ممکن است داروهایی مانند مسکن ها، ضد التهاب ها یا آنتی بیوتیک ها تجویز کند تا درد و عفونت کنترل شود. این درمان معمولاً موقتی است و برای کاهش علائم قبل از جراحی یا همراه با روش محافظه کارانه استفاده می شود. دارو درمانی مکمل به کودک کمک می کند تا در زمان انتظار برای درمان اصلی، کیفیت زندگی بهتری داشته باشد و فعالیت های روزمره را بدون درد انجام دهد. همچنین والدین با رعایت دقیق دستورالعمل ها می توانند از عفونت ثانویه جلوگیری کرده و شرایط مناسب برای موفقیت درمان های بعدی فراهم کنند.
| روش درمان | کاربرد | مزایا | معایب احتمالی |
|---|---|---|---|
| مراقبت محافظهکارانه | نهفته بدون مشکل فوری | جلوگیری از جراحی غیرضروری، پیگیری رشد طبیعی | نیاز به کنترل دقیق، امکان بروز مشکلات در آینده |
| جراحی دندان اضافه | باعث فشار، نامرتبی یا درد | حذف فوری مشکل، جلوگیری از آسیب به دندانهای مجاور | نیاز به بیحسی، مراقبت پس از عمل |
| جراحی + ارتودنسی | اختلال در ترتیب دندانها ایجاد کرده | مرتب شدن دندانها، اصلاح بایت | زمانبر، نیاز به همکاری طولانی مدت کودک و والدین |
| دارو درمانی مکمل | کنترل التهاب و درد قبل از درمان اصلی | کاهش درد و تورم | موقتی، جایگزین جراحی نیست |
جراحی دندان اضافه در کودکان
در مواردی که دندان اضافه در کودکان باعث تأخیر در رویش دندان دائمی شود یا باعث ایجاد ناراحتی و فضاهای نامناسب در قوس دندانی گردد، جراحی دندان اضافه در کودکان توصیه می شود. این نوع جراحی معمولاً تحت بی حسی محلی یا عمومی انجام می شود و هدف آن ایجاد فضای مناسب برای رویش طبیعی دندان هاست.
در بسیاری از موارد، جراحی دندان اضافه در کودکان در سنین پایین انجام می شود تا از عوارض احتمالی رشد ناصحیح جلوگیری شود. انتخاب زمان مناسب برای این جراحی نیازمند بررسی دقیق دندانپزشک است.
مراحل جراحی دندان اضافه در کودکان
جراحی دندان اضافه در کودکان یکی از اقدامات رایج دندانپزشکی است که به منظور جلوگیری از مشکلات نامرتبی، آسیب به دندان های مجاور و اختلالات رشد فک انجام می شود. این فرآیند نیازمند دقت بالا و همکاری کودک و والدین است تا عمل به صورت ایمن و موثر انجام شود. آشنایی با مراحل جراحی به والدین کمک می کند تا از روند درمان و مراقبت های پیش و پس از عمل مطلع شوند و آماده باشند.
1. ارزیابی اولیه و مشاوره دندانپزشکی
در این مرحله، دندانپزشک کودک وضعیت دهان و دندان ها را بررسی می کند. تصویربرداری رادیوگرافی مانند OPG یا CBCT انجام می شود تا موقعیت دقیق دندان مشخص شود و خطرات احتمالی شناسایی گردد. مشاوره با والدین انجام می شود تا نحوه انجام جراحی، نوع بی حسی، مراقبت های بعد از عمل و ریسک های احتمالی توضیح داده شود. این مرحله به دندانپزشک کمک می کند تا برنامه جراحی را به بهترین شکل طراحی کند و والدین نیز برای همکاری و آماده سازی کودک آماده شوند.
2. بی حسی و آماده سازی کودک
قبل از شروع جراحی، کودک تحت بی حسی موضعی یا در صورت نیاز، بی هوشی عمومی قرار می گیرد. بی حسی موضعی باعث کاهش درد و ناراحتی در طول عمل می شود و کودک آرام می ماند. ناحیه جراحی با محلول ضدعفونی کننده تمیز می شود تا خطر عفونت کاهش یابد. آماده سازی شامل توضیح مراحل به کودک به زبان ساده، قرار دادن تجهیزات و اطمینان از ثابت بودن سر کودک است. این مرحله نقش کلیدی در ایمنی و آرامش کودک طی جراحی دارد.
3. برش و دسترسی به دندان اضافه
دندانپزشک یک برش کوچک در لثه ایجاد می کند تا به دندان اضافه دسترسی پیدا کند. بافت نرم اطراف دندان به آرامی کنار زده می شود و استخوان در صورت نیاز کمی تراشیده می شود تا دندان راحت تر خارج شود. این مرحله حساس است زیرا هدف حذف بدون آسیب به دندان های مجاور یا ریشه های دائمی است. دقت و مهارت دندانپزشک در این بخش بسیار اهمیت دارد تا پس از عمل، تورم و درد به حداقل برسد.
4. استخراج دندان اضافه
پس از دسترسی کامل، به آرامی با ابزارهای مخصوص خارج می شود. در مواردی که دندان در عمق استخوان نهفته باشد، ممکن است نیاز به خرد کردن دندان قبل از خارج کردن آن باشد. این مرحله به دقت انجام می شود تا بافت های اطراف دندان کمترین آسیب را ببینند. پس از خارج شدن دندان، دندانپزشک محل جراحی را بررسی می کند تا مطمئن شود هیچ قطعه ای از دندان باقی نمانده و خونریزی کنترل شود.
5. بستن محل جراحی و مراقبت پس از عمل
در پایان، برش لثه با بخیه های قابل جذب یا غیرقابل جذب بسته می شود. محل جراحی با گاز استریل پوشانده شده و دستورالعمل های پس از عمل به والدین داده می شود. این مراقبت ها شامل مصرف مسکن ها، جلوگیری از خوردن غذاهای سفت یا داغ، رعایت بهداشت دهان و چکاپ های دوره ای است. مراقبت صحیح پس از جراحی نقش مهمی در کاهش تورم، درد و عفونت دارد و روند بهبود سریع تر و مطمئن تر صورت می گیرد.
سن مناسب برای مراجعه به دندانپزشک در صورت دندان اضافه
پیشنهاد می شود در صورت مشاهده هر گونه نامنظمی در رویش دندان ها، فوراً به دندانپزشک مراجعه کنید. اگر کودک دارای دندان اضافه است یا در موقعیتی قرار دارد که ترتیب رویش دندان ها با تأخیر مواجه شده، مراجعهٔ زودهنگام می تواند از مشکلات بزرگ تر جلوگیری کند.
برنامه ریزی منظم برای معاینات دوره ای دندان ها، به ویژه در دوران کودکی، می تواند به تشخیص زودرس منجر شود. در بسیاری از موارد، قبل از ایجاد علائم شدید قابل تشخیص است و اقدامات درمانی مناسب انجام می شود.
سخن پایانی
دندان اضافه پدیده ای است که هرچند نادر به نظر می رسد، اما در صورت بی توجهی می تواند منجر به مشکلات عملکردی، زیبایی و سلامت دهان شود. تشخیص زودهنگام، پیگیری منظم و همکاری با دندانپزشک می تواند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کند. در مواردی که نیاز به درمان است، روش های مختلفی از جمله جراحی دندان اضافه در کودکان و بزرگسالان وجود دارد که با برنامه ریزی دقیق می تواند نتایج مطلوب برای بیمار فراهم کند.
سوالات متداول
۱. آیا دندان اضافه همیشه نیاز به جراحی دارد؟
خیر، همه دندان های اضافه نیاز به جراحی ندارند. اگر نهفته باشد و باعث مشکلی مانند درد، نامرتبی یا اختلال در رویش دندان های دائمی نشود، دندانپزشک ممکن است روش پیگیری دوره ای و مراقبت محافظه کارانه را توصیه کند. هدف از این روش، جلوگیری از جراحی غیرضروری و شناسایی تغییرات قبل از بروز مشکلات جدی است.
۲. آیا دندان اضافه می تواند در بزرگسالان نیز ایجاد شود؟
بله، تنها مختص کودکان نیست و در بزرگسالان نیز ممکن است ایجاد شود. در بسیاری از موارد، در بزرگسالان نهفته است و بدون علائم واضح ممکن است تنها در تصاویر رادیوگرافی کشف شود. درمان و تصمیم گیری برای جراحی بر اساس موقعیت دندان، شدت علائم و سلامت کلی دهان انجام می شود.
۳. آیا دندان اضافه ارثی است؟
تحقیقات نشان داده اند که عوامل ژنتیکی نقش مهمی در ایجاد دندان اضافه دارند. اگر والدین یا سایر اعضای خانواده دارا باشند، احتمال وقوع آن در کودک بیشتر است. با این حال، عوامل محیطی و اختلالات رشدی نیز می توانند در شکل گیری نقش داشته باشند.
۴. پس از جراحی دندان اضافه، چه مراقبت هایی لازم است؟
پس از جراحی، رعایت بهداشت دهان، پرهیز از خوردن غذاهای سفت یا داغ و مصرف مسکن های تجویز شده اهمیت دارد. همچنین کنترل خونریزی و تورم، و مراجعه دوره ای برای بررسی روند بهبود ضروری است. پیروی دقیق از دستورالعمل های دندانپزشک باعث کاهش عفونت و تسریع بهبودی می شود.
۵. آیا دندان اضافه می تواند باعث تغییر شکل صورت شود؟
در صورتی که دندان اضافه در کودکان به موقع درمان نشود و رشد فک را تحت تأثیر قرار دهد، ممکن است باعث نامتقارن شدن فک یا تغییر مسیر رویش دندان ها شود. این وضعیت می تواند بر ظاهر لبخند و هماهنگی اجزای صورت تأثیر بگذارد و در برخی موارد نیاز به درمان ارتودنسی یا جراحی اصلاحی فک داشته باشد.
