عصب کشی مجدد چیست و چرا اهمیت دارد؟
عصب کشی مجدد دندان یا همان ری اندو فرآیندی تخصصی در دندان پزشکی است که زمانی انجام می شود که درمان ریشه ی قبلی (عصب کشی اولیه) با شکست مواجه شده یا علائم عفونت و التهاب مجدد بروز کرده باشد. در این روش، دندان پزشک با دقت بالا مواد پرکننده ی قدیمی را از داخل کانال های دندان خارج کرده و پس از پاک سازی و ضدعفونی کامل، مجدداً آنها را پر می کند. هدف اصلی عصب کشی دندان، حفظ دندان طبیعی و جلوگیری از کشیدن آن است؛ زیرا دندان طبیعی با هیچ جایگزینی به طور کامل قابل مقایسه نیست.
اهمیت عصب کشی مجدد در این است که از گسترش عفونت به ریشه، استخوان فک و حتی بافت های مجاور جلوگیری می کند. این درمان، علاوه بر جنبه درمانی، جنبه زیبایی و عملکردی نیز دارد؛ چراکه از تغییر شکل چهره و اختلال در جویدن جلوگیری می کند. در حقیقت، ری اندو آخرین فرصت برای نجات دندان قبل از کشیدن آن است. اگر این مرحله به موقع و با دقت انجام شود، می تواند سال ها عمر مفید به دندان ببخشد و از هزینه های سنگین تر مانند ایمپلنت یا پروتز جلوگیری کند.
دلایل نیاز به عصب کشی مجدد
در بسیاری از موارد، درمان اولیه ریشه دندان با موفقیت کامل همراه نیست. گاهی باکتری ها یا بقایای بافت های آلوده درون کانال باقی می مانند یا پرکردگی به صورت کامل مهروموم نمی شود. در نتیجه، عفونت به مرور بازمی گردد و نیاز به عصب کشی مجدد احساس می شود. این درمان، پاسخی علمی و دقیق به شکست های درمان اولیه است و هدف آن، حذف کامل عفونت، بازسازی بافت های آسیب دیده و احیای مجدد سلامت دندان است. با انجام این فرایند تخصصی، می توان از گسترش التهاب به استخوان فک جلوگیری کرده و دندان طبیعی را برای سال ها حفظ کرد.
1. عفونت مجدد در کانال های دندان
یکی از اصلی ترین دلایل نیاز به عصب کشی مجدد، عفونت باقی مانده در کانال هاست. اگر پرکردگی قبلی به درستی انجام نشده باشد یا مواد مورد استفاده از کیفیت پایین برخوردار باشند، باکتری ها می توانند در عمق کانال ها نفوذ کرده و به تدریج تکثیر شوند. رطوبت، باقیمانده ی بافت های مرده یا فضای خالی درون کانال محیطی ایده آل برای رشد میکروب ها ایجاد می کند. در چنین حالتی، بیمار معمولاً دردهای دوره ای، تورم یا حتی بوی ناخوشایند دهان را تجربه می کند.
2. ترمیم ناقص یا نشت تاج دندان
اگر ترمیم تاج دندان پس از عصب کشی اولیه به درستی انجام نشود یا لایه ی پرکننده در گذر زمان ترک بردارد، بزاق و باکتری های دهانی می توانند از این شکاف ها عبور کرده و مجدداً به کانال نفوذ کنند. نفوذ بزاق، باعث پوسیدگی ثانویه و از بین رفتن خاصیت عایق مواد پرکننده می شود. در بسیاری از موارد، بیماران با احساس حساسیت هنگام خوردن غذاهای شیرین یا سرد مواجه می شوند که می تواند نشانه ای از نشت تاج باشد. استفاده از مواد ترمیمی باکیفیت و پوشاندن دندان با روکش مقاوم، از بروز این مشکل جلوگیری می کند.
3. وجود کانال های فرعی یا پنهان
در برخی دندان ها، به ویژه دندان های آسیاب، کانال های جانبی و فرعی وجود دارند که در درمان نخست به دلیل پیچیدگی آناتومی دندان شناسایی نمی شوند. این کانال های پنهان محل تجمع میکروب ها و باکتری های مقاوم هستند. در صورتی که این نواحی تمیز نشوند، عفونت دوباره فعال شده و به سرعت گسترش می یابد. به همین دلیل، در ری اندو از فناوری های تصویربرداری پیشرفته مانند میکروسکوپ دندانی و CBCT برای شناسایی دقیق این مسیرها استفاده می شود.
4. شکستگی یا ترک میکروسکوپی در ریشه
گاهی فشار بیش از حد در هنگام جویدن یا ضعف ساختاری دندان باعث ایجاد ترک های ریز در ریشه می شود. این ترک ها در ظاهر قابل تشخیص نیستند، اما می توانند به تدریج منجر به نفوذ باکتری ها و التهاب مزمن شوند. اگر این شکستگی ها در مراحل اولیه شناسایی نشوند، ممکن است به تحلیل استخوان یا آبسه ی دردناک منجر شوند. استفاده از روکش های محافظ پس از درمان می تواند از بروز چنین ترک هایی جلوگیری کند.
5. استفاده نادرست از ابزار در درمان اولیه
خطاهای تکنیکی در درمان نخستین نیز از عوامل شکست درمان است. در مواردی ممکن است بخشی از ابزار در کانال شکسته و باقی مانده باشد، یا مواد پرکننده بیش از حد یا کمتر از میزان لازم وارد کانال شوند. چنین مشکلاتی باعث انسداد مسیر طبیعی کانال و ماندگاری باکتری ها در عمق دندان می شود. تشخیص این موارد معمولاً تنها با تصویربرداری تخصصی امکان پذیر است و رفع آن نیازمند مهارت بالا و تجهیزات پیشرفته است.
6. پوسیدگی ثانویه اطراف پرکردگی
حتی پس از یک درمان موفق، در صورتی که بهداشت دهان رعایت نشود یا ترمیم به مرور تحلیل رود، ناحیه ی اطراف پرکردگی ممکن است دچار پوسیدگی ثانویه شود. این پوسیدگی اغلب در مرز تماس مواد ترمیمی با مینای دندان ایجاد می شود و راهی برای نفوذ دوباره ی میکروب ها فراهم می کند. در این حالت، بیمار ممکن است متوجه تغییر رنگ جزئی یا بوی ناخوشایند شود که نشانه ی آغاز عفونت مجدد است.
7. ترمیم یا روکش نامناسب پس از درمان
پس از پایان درمان اولیه، اگر دندان با تأخیر ترمیم یا روکش شود، احتمال نفوذ باکتری و شکست ساختاری آن افزایش می یابد. دندان عصب کشی شده شکننده تر از دندان طبیعی است و نبود روکش محافظ می تواند به ترک، لب پریدگی یا حتی شکست کامل تاج منجر شود. استفاده از روکش مناسب، استحکام را بازیابی و از ورود مجدد آلودگی جلوگیری می کند.
8. واکنش بدن به مواد پرکننده یا عفونت پنهان
در موارد نادر، بدن نسبت به مواد پرکننده واکنش حساسیتی نشان می دهد یا سیستم ایمنی نمی تواند عفونت پنهان باقی مانده در کانال را مهار کند. این وضعیت موجب التهاب مزمن و درد خفیف اما مداوم می شود که نیاز به درمان مجدد دارد.
9. تحلیل ریشه در اثر فشارهای فکی
فشارهای ناهماهنگ ناشی از دندان قروچه یا نامرتبی فک می تواند باعث تحلیل تدریجی ریشه و باز شدن مسیر برای میکروب ها شود. در این حالت، ری اندو همراه با اصلاح فشاری یا استفاده از محافظ شبانه توصیه می شود.
به طور کلی، عصب کشی مجدد زمانی انجام می شود که دندان هنوز قابلیت و ارزش حفظ شدن داشته باشد اما درمان قبلی نتوانسته باکتری ها و آلودگی را به طور کامل از بین ببرد. این روش، فرصتی دوباره برای نجات دندان طبیعی است؛ دندانی که در صورت مراقبت صحیح، می تواند تا سال ها بدون درد و مشکل باقی بماند.
علائم نیاز به عصب کشی مجدد دندان
زمانی که درمان اولیه ریشه با شکست مواجه می شود، علائم مشخصی ظاهر می گردند. تشخیص به موقع این نشانه ها می تواند مانع از تخریب دندان و استخوان شود. در بسیاری از بیماران، علائم در ابتدا خفیف و گذراست، اما به تدریج شدت می گیرد و نشانه ای از نیاز به عصب کشی مجدد است. در برخی موارد، بیمارانی که قصد انجام لمینت دندان عصب کشی شده را دارند، در معاینه ی اولیه متوجه این علائم می شوند، زیرا مشکلات پنهان در ریشه می تواند مانع از اجرای ایمن و موفقیت آمیز لمینت شود.
مهم ترین علائم شکست درمان عبارت اند از:
- درد مداوم یا ضربان دار: یکی از نخستین نشانه ها درد عمیق یا نبض دار در دندان درمان شده است. این درد معمولاً هنگام جویدن یا در شب بیشتر احساس می شود و می تواند نشان دهنده وجود التهاب در ریشه باشد.
- تورم یا ترشح از لثه مجاور: وجود برآمدگی یا ترشح چرکی در نزدیکی دندان نشانه ای از تجمع عفونت در ناحیه ی ریشه است. در این حالت ممکن است بیمار احساس طعم تلخ یا بوی نامطبوع در دهان داشته باشد.
- تغییر رنگ دندان: تیرگی یا سیاه شدن تدریجی دندان درمان شده می تواند حاکی از مرگ مجدد بافت عصبی یا نفوذ باکتری به داخل کانال ها باشد.
- حساسیت به گرما و سرما: اگرچه دندانی که عصب کشی شده نباید حساس باشد، اما در صورت التهاب مجدد بافت های اطراف ریشه، حساسیت حرارتی دوباره بروز می کند.
- لقی یا احساس فشار در دندان: التهاب و عفونت باعث تجمع مایع در بافت های اطراف ریشه می شود و بیمار احساس «بلندتر بودن» دندان نسبت به بقیه دارد.
- وجود ضایعه در تصویربرداری رادیوگرافی: گاهی هیچ علامت ظاهری وجود ندارد، اما در تصویر رادیوگرافی، ناحیه ی تیره ای در اطراف ریشه دیده می شود که نشانه ی تخریب استخوان است.
تصویربرداری و تشخیص دقیق قبل از عصب کشی مجدد دندان
پایه و اساس موفقیت در عصب کشی مجدد تشخیص صحیح علت شکست درمان اولیه است. برای این منظور، دندان پزشک از ابزارهای تصویربرداری پیشرفته استفاده می کند. نخستین مرحله، گرفتن رادیوگرافی دیجیتال است که وضعیت پرکردگی قبلی و بافت های اطراف ریشه را نشان می دهد. در موارد پیچیده تر، از CBCT (تصویربرداری سه بعدی با اشعه مخروطی) استفاده می شود.
این فناوری امکان مشاهده ی دقیق ساختارهای درونی دندان، شناسایی کانال های پنهان، شکستگی های ریشه و حتی وجود ابزار شکسته را فراهم می کند. علاوه بر تصاویر، بررسی تاریخچه ی درمان و معاینه ی بالینی نقش مهمی در تشخیص دارند. با ترکیب این داده ها، دندان پزشک می تواند بهترین تصمیم را در مورد تکرار درمان، جراحی ریشه یا حتی کشیدن دندان اتخاذ کند. در واقع، دقت در مرحله ی تشخیص، کلید اصلی موفقیت در ری اندو است.
مراحل عصب کشی مجدد دندان
فرآیند عصب کشی مجدد یکی از پیچیده ترین و تخصصی ترین درمان ها در دندان پزشکی است که با دقت و ظرافت بسیار بالا انجام می شود. هدف اصلی از این درمان، حذف کامل عفونت از کانال های دندانی، پاک سازی دقیق ساختارهای داخلی و بازسازی مجدد دندان برای حفظ عملکرد و زیبایی آن است. برخلاف درمان اولیه، در ری اندو دندان پزشک باید با بافت های سخت تر، مواد پرکننده ی قبلی و گاه ساختارهای تغییر یافته مواجه شود، به همین دلیل استفاده از ابزارهای دقیق و فناوری های نوین در موفقیت آن نقش کلیدی دارد.
این درمان معمولاً در چند مرحله انجام می شود که هر کدام اهمیت خاص خود را دارند:
1. بی حسی و آماده سازی دندان
در آغاز عصب کشی مجدد، ناحیه ی مورد نظر با بی حسی موضعی قوی بی حس می شود تا بیمار هیچ گونه درد یا ناراحتی احساس نکند. دندان پزشک همچنین وضعیت عمومی بیمار، سابقه ی درد و نوع داروهای مصرفی را بررسی می کند تا بهترین نوع بی حسی انتخاب شود. در برخی موارد، از بی حسی موضعی همراه با آرام بخش خفیف برای کاهش اضطراب بیماران استفاده می شود.
2. برداشتن ترمیم و مواد پرکننده ی قدیمی
در این مرحله از عصب کشی مجدد، دندان پزشک با ابزارهای دقیق، ترمیم های قبلی یا روکش روی دندان را برمی دارد تا به دهانه ی کانال ها دسترسی پیدا کند. سپس مواد پرکننده ی قبلی مانند گوتاپرکا با استفاده از فایل های روتاری و ابزارهای میکروسکوپی خارج می شود. این مرحله حساس ترین بخش درمان است زیرا هرگونه آسیب به دیواره های داخلی دندان می تواند احتمال شکست درمان را افزایش دهد. تجربه ی دندان پزشک در این مرحله، نقش تعیین کننده ای در موفقیت نهایی دارد.
3. شست وشو و ضدعفونی کامل کانال ها
پس از تخلیه ی مواد قدیمی در عصب کشی مجدد، کانال ها باید به طور کامل از باکتری، بقایای بافتی و آلودگی پاک شوند. در این مرحله از محلول های ضدعفونی کننده ای مانند هیپوکلریت سدیم یا کلرهگزیدین استفاده می شود که می تواند باکتری ها را از بین ببرد و بوی نامطبوع ناشی از عفونت را کاهش دهد. دندان پزشک با کمک ابزارهای اولتراسونیک یا سیستم های شست وشوی پیشرفته، مواد را در عمق کانال ها پخش می کند تا هیچ نقطه ای بدون ضدعفونی باقی نماند.
4. یافتن و باز کردن کانال های پنهان یا مسدود
یکی از شایع ترین دلایل شکست درمان اولیه، شناسایی نشدن کانال های فرعی و پنهان است. در این مرحله، دندان پزشک با استفاده از میکروسکوپ دندانی و تصویربرداری دیجیتال سه بعدی (CBCT)، کانال های جانبی یا مسدود را شناسایی و باز می کند. باز کردن این مسیرها در عصب کشی مجدد نیازمند دقت میلی متری است، زیرا کوچک ترین اشتباه ممکن است به سوراخ شدن دیواره یا آسیب به ریشه منجر شود. شناسایی این کانال ها احتمال موفقیت درمان را به طور قابل توجهی افزایش می دهد.
5. پر کردن مجدد کانال ها
پس از اطمینان از تمیزی کامل، کانال ها با مواد زیستی مخصوص مانند گوتاپرکا و سیلرهای رزینی یا اپوکسی پر می شوند. این مواد خاصیت ضدباکتریایی دارند و با چسبندگی بالا، فضای داخلی کانال را کاملاً مهروموم می کنند. پر کردن کانال ها معمولاً با استفاده از فشار حرارتی کنترل شده انجام می شود تا تمام فضاهای میکروسکوپی پر شوند. هدف از این مرحله، جلوگیری از نفوذ مجدد میکروب ها و تثبیت ساختار داخلی دندان است.
6. ترمیم تاج و روکش نهایی
در پایان درمان، تاج دندان بازسازی می شود تا استحکام و ظاهر طبیعی آن حفظ گردد. اگر ساختار دندان ضعیف شده باشد، از پست و کور داخلی برای تقویت پایه استفاده می شود. سپس دندان با ماده ی کامپوزیت یا آمالگام پر و در نهایت با روکش سرامیکی یا زیرکونیومی پوشانده می شود. روکش از شکستگی، نفوذ رطوبت و تغییر رنگ جلوگیری می کند و دندان را در برابر فشارهای جویدن مقاوم می سازد.
در مجموع، ری اندو درمانی ظریف، تخصصی و چندمرحله ای است که موفقیت آن به تجربه ی دندان پزشک، تجهیزات مدرن و رعایت اصول استریل بستگی دارد. با اجرای صحیح این مراحل، دندانی که در آستانه ی از دست رفتن است می تواند برای سال ها سالم و بدون درد باقی بماند و از نیاز به کشیدن یا جایگزینی با ایمپلنت جلوگیری شود.
روش های جایگزین عصب کشی مجدد
در برخی موارد، عصب کشی مجدد به دلایل ساختاری، عفونی یا آسیب دیدگی قابل انجام نیست یا نتیجه ی مطلوبی ندارد. در چنین شرایطی، دندان پزشک متخصص اندودنتیست با توجه به وضعیت بیمار، از روش های جایگزین برای حفظ یا جایگزینی دندان استفاده می کند. هدف این درمان ها، جلوگیری از گسترش عفونت، حفظ عملکرد فک و زیبایی لبخند است.
1. جراحی انتهای ریشه (Apicoectomy)
این روش زمانی به کار می رود که عفونت در نوک ریشه باقی مانده باشد و امکان پاک سازی از مسیر کانال وجود نداشته باشد. در این جراحی، دندان پزشک از طریق لثه به انتهای ریشه دسترسی پیدا کرده، بخش آلوده و نوک ریشه را برمی دارد و ناحیه را با مواد زیستی پر می کند. اپیکوکتومی گزینه ای مؤثر برای حفظ دندان هایی است که در غیر این صورت باید کشیده شوند.
2. درمان جراحی ریشه همراه با پرکردگی معکوس
در این نوع درمان، علاوه بر برداشتن انتهای ریشه، از روش «پرکردگی معکوس» استفاده می شود. به این معنا که ماده ی پرکننده از سمت انتهای ریشه وارد می شود تا از نفوذ مجدد میکروب ها جلوگیری کند. این روش در مواردی کاربرد دارد که پرکردگی از سمت تاج امکان پذیر نیست.
3. کشیدن دندان و جایگزینی با ایمپلنت
اگر ریشه دندان بیش از حد تخریب شده باشد یا عفونت به بافت استخوانی نفوذ کرده باشد، ایمپلنت دندانی بهترین جایگزین محسوب می شود. ایمپلنت با پایه ی تیتانیومی در فک قرار گرفته و تاج مصنوعی روی آن نصب می شود. این روش از تحلیل استخوان جلوگیری کرده و ظاهری طبیعی به لبخند می دهد.
4. بریج دندانی (Bridge)
در صورت عدم امکان کاشت ایمپلنت یا تمایل بیمار به درمان غیرجراحی، از بریج استفاده می شود. در این روش، دو دندان مجاور به عنوان پایه تراش داده شده و تاج مصنوعی دندان از دست رفته روی آنها قرار می گیرد. بریج گزینه ای سریع تر از ایمپلنت است، اما در بلندمدت ممکن است استحکام کمتری داشته باشد.
5. پروتز متحرک یا پارسیل
در شرایطی که چند دندان از دست رفته باشد یا بیمار از درمان های پیچیده پرهیز کند، پروتز متحرک راهکاری اقتصادی و ساده است. این نوع پروتز با قلاب یا پایه های فلزی روی لثه قرار می گیرد و عملکرد جویدن را تا حد قابل قبولی بازمی گرداند.
در مجموع، انتخاب میان این روش ها بستگی به میزان تخریب دندان، وضعیت استخوان فک، سن بیمار و نظر متخصص دارد. هدف نهایی همیشه حفظ حداکثری دندان طبیعی یا جایگزینی کارآمد آن است تا سلامت دهان در بلندمدت تضمین شود.
چه زمانی کشیدن دندان بهتر از عصب کشی مجدد است؟
عصب کشی کشیدن دندان؟ گرچه حفظ دندان طبیعی اولویت اصلی در دندان پزشکی است، اما گاهی کشیدن دندان تنها گزینه ی منطقی و ایمن است. در مواردی که ریشه دندان دچار شکستگی عمودی، تحلیل شدید یا عفونت گسترده شده و امکان ترمیم وجود ندارد، ری اندو نتیجه بخش نخواهد بود. همچنین، اگر استخوان فک در اطراف دندان به طور جدی تخریب شده باشد، انجام مجدد درمان می تواند عفونت را به بافت های مجاور گسترش دهد.
در چنین شرایطی، کشیدن دندان نه تنها از درد و التهاب مکرر جلوگیری می کند، بلکه راه را برای درمان های جایگزین مانند ایمپلنت یا بریج هموار می سازد. تصمیم نهایی همیشه باید با بررسی دقیق تصاویر رادیوگرافی و مشاوره با متخصص اندودنتیست اتخاذ شود تا تعادل میان سلامت و عملکرد دهان حفظ گردد.
مراقبت های بعد از عصب کشی مجدد دندان
رعایت مراقبت های پس از عصب کشی مجدد نقش مهمی در موفقیت درمان و دوام دندان دارد. توصیه های زیر به بهبود سریع تر و جلوگیری از عفونت مجدد کمک می کنند:
- پرهیز از جویدن غذاهای سخت و چسبناک: تا چند روز بعد از درمان، دندان ضعیف است و احتمال شکستگی وجود دارد. غذاهای نرم و خنک مصرف کنید.
- مصرف داروهای تجویزی به طور کامل: آنتی بیوتیک ها و مسکن ها را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید تا التهاب و درد بعد از عصب کشی کنترل شود.
- حفظ بهداشت دهان: مسواک زدن ملایم با خمیر دندان ضدباکتری و استفاده از نخ دندان برای جلوگیری از تجمع پلاک ضروری است.
- پرهیز از نوشیدنی های بسیار داغ یا سرد: در روزهای اول، حساسیت دندان ممکن است افزایش یابد؛ بنابراین از شوک حرارتی پرهیز کنید.
- مراجعه ی پیگیری به دندان پزشک: معمولاً پس از دو هفته معاینه ی مجدد لازم است تا از روند بهبودی اطمینان حاصل شود.
- قرار دادن روکش در اسرع وقت: پس از اتمام درمان، دندان باید با روکش محافظت شود تا از نفوذ مجدد میکروب جلوگیری گردد.
- خودداری از فشار دادن فک یا دندان قروچه: اگر عادت به فشردن دندان ها دارید، از محافظ شبانه استفاده کنید تا به دندان درمان شده آسیب نرسد.
هزینه عصب کشی مجدد دندان
هزینه ی ری اندو بسته به عوامل گوناگون متغیر است و نمی توان مبلغ ثابتی برای آن تعیین کرد. مهم ترین فاکتور، تعداد کانال های دندان و پیچیدگی درمان است؛ دندان های آسیاب معمولاً گران تر از دندان های جلو هستند. همچنین، میزان عفونت، نیاز به تصویربرداری پیشرفته یا جراحی تکمیلی بر قیمت تأثیر می گذارد.
تجربه و مهارت دندان پزشک نیز عامل مهمی است؛ متخصصان اندودنتیست معمولاً تعرفه ی بالاتری دارند اما درصد موفقیت درمان آن ها بسیار بیشتر است. در نهایت، هزینه ی مواد مصرفی، نوع بی حسی و نیاز به روکش نهایی در مجموع مبلغ پرداختی را تعیین می کند. هرچند این درمان ممکن است پرهزینه تر از عصب کشی اولیه باشد، اما در مقایسه با کاشت ایمپلنت، روشی اقتصادی تر و محافظه کارانه تر به شمار می آید.
نتیجه گیری
عصب کشی مجدد آخرین فرصت برای حفظ دندان طبیعی پیش از کشیدن آن است. این درمان، زمانی مؤثر است که علت شکست درمان اولیه به درستی تشخیص داده شود و مراحل درمان با دقت و تجهیزات پیشرفته انجام گیرد. رعایت مراقبت های پس از درمان و ترمیم مناسب تاج دندان از اهمیت بالایی برخوردار است. با انتخاب دندان پزشک متخصص و پیگیری منظم، می توان از موفقیت درمان اطمینان حاصل کرد و سلامت دهان را برای سال ها حفظ نمود.
سوالات متداول
۱. آیا عصب کشی مجدد درد دارد؟
خیر، این درمان با بی حسی کامل انجام می شود و درد آن از درمان اولیه بیشتر نیست. پس از درمان ممکن است کمی حساسیت طبیعی احساس شود.
۲. چند بار می توان ری اندو انجام داد؟
در صورت سالم بودن ساختار دندان، می توان یک یا دو بار درمان را تکرار کرد. پس از آن معمولاً ایمپلنت یا جراحی پیشنهاد می شود.
۳. مدت زمان درمان چقدر است؟
بسته به پیچیدگی و تعداد کانال ها، درمان ممکن است بین یک تا سه جلسه طول بکشد.
۴. آیا همه دندان ها قابلیت عصب کشی مجدد دارند؟
خیر، اگر ریشه دندان شکسته یا تحلیل رفته باشد، ری اندو قابل انجام نیست.
۵. پس از درمان چه زمانی می توان غذا خورد؟
معمولاً پس از رفع بی حسی و گذشت چند ساعت، می توان غذاهای نرم مصرف کرد. بهتر است تا چند روز از جویدن روی دندان درمان شده خودداری شود.
